ตกงานแล้วจิตตก: วิธีดูแลใจและกลับมาเข้มแข็งทีละก้าว
อารมณ์ที่มักเกิดหลังตกงาน 7 วิธีดูแลใจที่ทำได้จริง สัญญาณที่ควรพบผู้เชี่ยวชาญ และแผนเริ่มต้นใหม่ทีละสัปดาห์
เช้าวันจันทร์แรกหลังตกงาน นาฬิกาปลุกดังตามเคย แต่คุณไม่มีที่ต้องไป ความเงียบแบบนั้นหนักกว่าที่คิด การตกงานไม่ได้กระทบแค่รายได้ แต่กระทบ ตัวตน ความมั่นใจ และความรู้สึกว่าตัวเองมีคุณค่า หลายคนรู้สึกเหมือนถูกปฏิเสธทั้งตัว ไม่ใช่แค่ถูกปลดจากตำแหน่ง
ถ้าคุณรู้สึกแบบนี้อยู่ มันเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ และมันค่อยๆ ดีขึ้นได้ ขอแค่ดูแลใจควบคู่ไปกับการหางาน ไม่ใช่รีบวิ่งหางานโดยทิ้งใจไว้ข้างหลัง
อารมณ์ที่มักเกิดขึ้นหลังตกงาน
หลายคนเปรียบการสูญเสียงานกับแนวคิด 5 ระยะของความโศกเศร้าของ Kübler-Ross ซึ่งเดิมใช้อธิบายการสูญเสียคนสำคัญ ไม่ใช่สูตรตายตัว แต่ช่วยให้เรียกชื่ออารมณ์ของตัวเองได้
- ช็อกหรือปฏิเสธ: "ไม่จริงหรอก" "ทำไมต้องเป็นเรา"
- โกรธ: โกรธบริษัท หัวหน้า หรือตัวเอง
- ต่อรอง: "ถ้าตอนนั้นทำต่างไปจะเป็นยังไง"
- เศร้า: หมดแรง ไม่อยากทำอะไร นอนมากหรือนอนไม่หลับ
- ยอมรับ: เริ่มมองไปข้างหน้าและพร้อมเดินต่อ
คุณไม่จำเป็นต้องผ่านครบทุกระยะ และไม่มีลำดับที่ถูกต้อง บางวันดีขึ้น บางวันกลับไปแย่ นั่นเป็นเรื่องปกติของการปรับตัว
7 วิธีดูแลใจที่ทำได้จริง
1. ให้เวลาเศร้า แต่มีกรอบ
ไม่ต้องบังคับตัวเองให้เข้มแข็งทันที ให้เวลาตัวเองรู้สึกเศร้า โกรธ หรือสับสนสักระยะ แล้วกำหนดวันในใจว่า "หลังจากวันนี้ จะเริ่มทำสิ่งเล็กๆ ทีละอย่าง"
2. แยก "งาน" ออกจาก "ตัวตน"
ถ้าคุณเป็น Marketing Manager ที่บริษัทเดิมมาหลายปี การเสียตำแหน่งอาจรู้สึกเหมือนเสียตัวตน แต่ ทักษะ ประสบการณ์ และความสัมพันธ์ที่สร้างมายังอยู่กับคุณ แค่ไม่ได้อยู่ที่เดิม ลองเขียนประโยค "ฉันคือคนที่..." ห้าข้อโดยไม่ใช้ชื่อตำแหน่งหรือชื่อบริษัท
3. เขียนสิ่งที่อยู่ในหัวออกมา
จดความรู้สึก สิ่งที่กังวล และสิ่งเล็กๆ ที่ยังขอบคุณได้ การเขียนช่วยให้ความคิดที่วนอยู่ในหัวเป็นระเบียบขึ้น และเห็นว่าเรื่องไหนจัดการได้ เรื่องไหนต้องปล่อย
4. ขยับร่างกาย แม้แค่เดิน
ไม่ต้องเข้ายิม แค่ออกไปเดินข้างนอกทุกวัน รับแสงแดดและอากาศ การเคลื่อนไหวช่วยให้หลายคนรู้สึกเบาลงและนอนหลับง่ายขึ้น
5. รักษา routine
ตื่นเวลาเดิม อาบน้ำแต่งตัว กินข้าวตรงเวลา อย่าปล่อยให้วันว่างเปล่า ตัวอย่างตารางวัน: เช้าออกกำลัง สายเรียนคอร์สจาก คอร์สเรียนจากพาร์ทเนอร์ บ่ายสมัครงาน เย็นพักผ่อนจริงๆ
6. คุยกับคน อย่าเก็บไว้คนเดียว
บอกเพื่อนหรือครอบครัวที่ไว้ใจว่าคุณรู้สึกยังไง ถ้าอยากได้มุมมองจากคนนอกที่เคยผ่านเรื่องคล้ายกัน ลองนัดคุยกับ Mentor บน Plants.work
7. จำกัดเวลาเสพ social media
การเห็นคนอื่นโพสต์เลื่อนตำแหน่งตอนที่คุณกำลังตกงานเจ็บได้จริง ลดเวลาเลื่อนฟีดในช่วงแรก แล้วเอาเวลานั้นไปทำสิ่งที่ช่วยตัวเองแทน
เรื่องเงินและสิทธิ์: ลดความกังวลด้วยข้อมูล
ความเครียดจำนวนมากมาจากความไม่แน่นอนเรื่องเงิน ลองทำรายการรายจ่ายจำเป็นรายเดือน ดูว่าเงินสำรองอยู่ได้กี่เดือน และตรวจสิทธิ์ที่คุณอาจได้รับ อ่านรายละเอียดเบื้องต้นที่ สิทธิ์ที่คุณต้องรู้เมื่อถูก Layoff ในไทย และสอบถามหน่วยงานหรือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายแรงงานเมื่อต้องตัดสินใจเรื่องสำคัญ
ความเข้มแข็งไม่ได้แปลว่าไม่เจ็บ แต่แปลว่ายอมรับความเจ็บแล้วค่อยๆ เดินต่อ
สัญญาณที่ควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ
ถ้าอาการเหล่านี้เป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์ หรือหนักจนใช้ชีวิตประจำวันลำบาก ควรคุยกับนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์
- นอนไม่หลับหรือนอนมากผิดปกติเกือบทุกวัน
- ไม่อยากทำอะไรเลย แม้แต่สิ่งที่เคยชอบ
- รู้สึกว่าตัวเองไร้ค่าอย่างต่อเนื่อง
- มีความคิดทำร้ายตัวเอง
ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ติดต่อขอความช่วยเหลือทันที สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ของกรมสุขภาพจิตให้บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ตามที่ The Bangkok Insight รายงาน
เริ่มต้นใหม่ทีละก้าว
- สัปดาห์แรก: พัก นอน กินให้พอ และบอกคนใกล้ตัว
- สัปดาห์ที่สอง: ทำตารางวัน และเขียนรายการผลงานที่ผ่านมา
- อัปเดต Resume ด้วย Resume Lab
- เริ่มดูงานที่ตรงกับทักษะใน ประกาศงานบน Plants.work วันละไม่กี่ตำแหน่ง ไม่ต้องหว่าน
ถ้าการหางานเริ่มทำให้หมดแรง อ่าน หางานยังไงไม่ให้หมดไฟ แล้วจำไว้ว่าการดูแลใจไม่ใช่การเสียเวลา มันคือส่วนหนึ่งของการกลับมาทำงานได้ดีอีกครั้ง