สัมภาษณ์งานหลังถูก Layoff: ตอบยังไงให้ได้งาน ไม่ใช่ได้สงสาร

ตอบคำถาม “ทำไมออกจากที่เดิม” หลังถูก layoff อย่างมั่นใจ ด้วยโครงคำตอบ 3 ส่วน ตัวอย่างที่ใช้ได้ และคำตอบที่ควรเลี่ยง

คำถามที่คนเพิ่งถูก layoff กลัวที่สุดในห้องสัมภาษณ์คือ “ทำไมถึงออกจากที่เดิม” หลายคนตอบยาวจนฟังเหมือนแก้ตัว บางคนเผลอตำหนิบริษัทเก่า บางคนเสียงสั่นจนผู้สัมภาษณ์รู้สึกสงสารมากกว่าอยากจ้าง ทั้งหมดนี้ทำให้เสียคะแนนโดยไม่จำเป็น

ข่าวดีคือ layoff ไม่ใช่ตราบาปอีกแล้ว ในเดือนมกราคม 2023 Euronews รายงานว่า Alphabet บริษัทแม่ของ Google ประกาศลดพนักงาน 12,000 ตำแหน่ง ขณะที่ Microsoft, Amazon และ Meta ก็ประกาศลดคนหลักหมื่นในช่วงใกล้กัน ผู้สัมภาษณ์ส่วนใหญ่รู้ดีว่าการถูกเลิกจ้างจากการปรับโครงสร้างไม่ได้สะท้อนฝีมือของแต่ละคน สิ่งที่เขาอยากรู้จริงๆ คือ คุณทำอะไรหลังจากนั้น และพร้อมแค่ไหนสำหรับงานนี้

ผู้สัมภาษณ์อยากรู้อะไรเมื่อถามเรื่อง layoff

• ความซื่อตรง: คุณเล่าข้อเท็จจริงตรงไปตรงมาไหม
• ทัศนคติ: คุณพูดถึงที่เก่าอย่างมืออาชีพหรือเต็มไปด้วยความขุ่นเคือง
• ความพร้อม: คุณก้าวต่อไปแล้ว หรือยังติดอยู่กับเหตุการณ์เดิม

กฎ 3 ข้อเวลาพูดเรื่อง layoff

1. สั้น ไม่เกิน 30 วินาที

ไม่ต้องเล่า politics ในบริษัท ไม่ต้องอธิบายว่าใครตัดสินใจหรือทำไมเลือกคุณ สรุปข้อเท็จจริงหนึ่งถึงสองประโยค แล้วพาเรื่องไปที่สิ่งที่คุณทำได้ให้ทีมใหม่

2. ไม่ defensive ไม่โทษใคร

แม้จะรู้สึกว่าไม่ยุติธรรม คำว่า “ผู้บริหารแย่” หรือ “หัวหน้าเลือกปฏิบัติ” จะทำให้ผู้สัมภาษณ์คิดว่า ถ้ารับคุณเข้ามา วันหนึ่งคุณอาจพูดถึงบริษัทเขาแบบนี้เช่นกัน

3. แบ่งเวลา 20 ต่อ 80

ใช้เวลาส่วนน้อยกับเรื่องที่ผ่านมา และส่วนใหญ่กับสิ่งที่คุณทำหลังจากนั้น ทักษะที่พัฒนา และเหตุผลที่สนใจตำแหน่งนี้

โครงคำตอบ 3 ส่วน พร้อมตัวอย่าง

ข้อเท็จจริง (เกิดอะไรขึ้น) → สิ่งที่ทำหลังจากนั้น (เรียนรู้ ทำโปรเจกต์ ช่วยงานใคร) → เชื่อมกับงานนี้ (ทำไมพร้อมและสนใจ)

“บริษัทเดิมปรับโครงสร้างและยุบทีมที่ผมดูแล ช่วงที่ผ่านมาผมใช้เวลาเรียนเรื่อง data analytics และทำโปรเจกต์ dashboard ให้ร้านค้าของคนรู้จัก ซึ่งตรงกับงานวิเคราะห์ยอดขายของตำแหน่งนี้พอดี ผมเลยตื่นเต้นกับโอกาสนี้มากครับ”

สังเกตว่าคำตอบนี้สั้น ไม่โทษใคร เน้นการลงมือ และจบด้วยสิ่งที่เกี่ยวกับงานตรงหน้า

ถ้าถูก layoff เพียงบางคนในทีม

คุณไม่จำเป็นต้องเดาเหตุผลของบริษัท ตอบตามจริงว่า “บริษัทลดขนาดทีมและตำแหน่งของผมเป็นหนึ่งในนั้น” แล้วเข้าสู่ส่วนที่สองทันที ถ้าถูกถามต่อ ให้เล่าผลงานที่วัดได้ก่อนถูกเลิกจ้างเพื่อแสดงว่าคุณทำงานได้ดี

คำตอบที่ควรเลี่ยง

• “บริษัทบริหารแย่มาก ผมก็อยากออกอยู่แล้ว” ฟังเหมือนตำหนิที่เก่า
• “ไม่รู้เหมือนกันว่าทำไมเลือกผม” ฟังดู passive และไม่มั่นใจ
• “เศรษฐกิจไม่ดี ที่ไหนก็ layoff” ไม่ผิด แต่ไม่ได้บอกว่าคุณพร้อมอย่างไร
• เล่ารายละเอียดยาวห้านาที ผู้สัมภาษณ์จะเริ่มหมดความสนใจ

คำถามต่อเนื่องที่ควรเตรียม

“ช่วงว่างงานทำอะไรบ้าง”

เล่าสิ่งที่ productive เช่น คอร์สที่เรียน โปรเจกต์ งานอาสา หรืองาน freelance การพักผ่อนบ้างเป็นเรื่องปกติ แต่ให้เลือกเล่าส่วนที่เชื่อมกับงาน

“ทำไมยังไม่ได้งาน”

“ผมตั้งใจเลือกที่ที่เหมาะกับทักษะและเป้าหมายระยะยาว มากกว่ารีบรับที่แรกครับ” แสดงว่าคุณมีมาตรฐาน

“ถ้าเจอ layoff อีกจะทำยังไง”

แสดง resilience เช่น “ครั้งที่แล้วสอนผมว่าต้องพัฒนาทักษะต่อเนื่องและรักษา network ไว้เสมอ ผมจึงพร้อมรับมือมากขึ้นครับ”

เริ่มเตรียมตัวยังไง

1. เขียนคำตอบตามโครง 3 ส่วน ให้อ่านออกเสียงจบในราว 30 วินาที
2. ลิสต์ผลงานที่วัดได้จากงานเก่า 3 ข้อ สำหรับคำถามต่อเนื่อง
3. อัปเดตเรซูเม่ให้เล่าช่วงว่างงานอย่างตรงไปตรงมา ใช้ Resume Lab ช่วยปรับ
4. ซ้อมกับ Interview Lab จนพูดได้โดยไม่ติดอารมณ์
5. นัดคุยกับ Mentor บน Plants.work ที่เคยเป็น HR เพื่อฟังมุมมองของคนที่นั่งอีกฝั่งของโต๊ะ

ถ้ายังจัดการเรื่องสิทธิและเอกสารไม่เสร็จ อ่าน สิทธิ์ที่คุณต้องรู้เมื่อถูก Layoff ในไทย และวางแผนหางานต่อด้วย ถูก Layoff แล้วหางานใหม่ยังไง จากนั้นเริ่มดูตำแหน่งที่ใช่ได้ที่ Plants.work Jobs