Multi-Agent: ให้ AI หลายตัวทำงานเป็นทีม
รู้จัก 4 รูปแบบ Orchestration กรณีศึกษาระบบ Research ของ Anthropic วิธีเขียน brief ให้ Agent ลูกทีม และสัญญาณว่าเมื่อไหร่ Agent ตัวเดียวดีกว่า
ทีมการตลาดของแบรนด์สกินแคร์แห่งหนึ่งอยากได้รายงานเปรียบเทียบคู่แข่ง 5 แบรนด์: ราคา โปรโมชัน กลุ่มลูกค้า และคำวิจารณ์ในโซเชียล ถ้าให้ AI Agent ตัวเดียวทำทั้งหมด มันต้องค้นทีละแบรนด์ จำข้อมูลทุกอย่างไว้ในบริบทเดียว และบริบทนั้นก็ยาวขึ้นเรื่อยๆ จนเริ่มลืมของที่เจอตอนต้น นี่คือจุดที่หลายทีมเริ่มมองหา Multi-Agent
Multi-Agent คืออะไร
Multi-Agent คือระบบที่มี AI Agent หลายตัว แต่ละตัวมีบทบาท เครื่องมือ และบริบทของตัวเอง ทำงานร่วมกันภายใต้รูปแบบการประสานงานที่ออกแบบไว้ เรียกว่า Orchestration ถ้าคุณยังไม่แน่ใจว่า Agent ตัวเดียวทำงานอย่างไร อ่าน Agent Loop ก่อนจะเข้าใจบทความนี้ง่ายขึ้น
4 รูปแบบการประสานงานที่ใช้บ่อย
บทความ Building effective agents ของ Anthropic สรุปรูปแบบที่ใช้กันจริงไว้หลายแบบ สามแบบแรกด้านล่างมาจากบทความนั้น ส่วนแบบที่สี่เป็นรูปแบบส่งต่องานที่พบบ่อยในทางปฏิบัติ
1. Orchestrator-Workers
มี Agent หัวหน้าหนึ่งตัวแตกงาน มอบหมายให้ Agent ลูกทีม แล้วรวมผลลัพธ์ เหมาะกับงานที่เดาไม่ได้ล่วงหน้าว่าต้องแตกเป็นกี่ส่วน
2. Parallelization
แบ่งงานย่อยที่ไม่ขึ้นต่อกันไปทำพร้อมกัน (sectioning) หรือให้หลายตัวทำงานเดียวกันแล้วโหวต (voting) เพื่อเพิ่มความมั่นใจ
3. Evaluator-Optimizer
ตัวหนึ่งสร้างผลงาน อีกตัวหนึ่งวิจารณ์และส่งกลับไปแก้ วนจนผ่านเกณฑ์ เหมาะกับงานเขียนหรือแปลที่มีเกณฑ์คุณภาพชัด
4. Handoff
ส่งต่องานระหว่าง Agent ที่เชี่ยวชาญคนละด้าน เช่น Agent รับเรื่องลูกค้าส่งต่อให้ Agent ฝ่ายเคลมเมื่อรู้ว่าเป็นเรื่องสินค้าเสียหาย
กรณีศึกษา: ระบบ Research ของ Anthropic
ในบทความวิศวกรรมเดือนมิถุนายน 2025 Anthropic เล่าว่าระบบ Research ของ Claude ใช้แบบ Orchestrator-Workers โดย Agent หัวหน้าวางแผนแล้วสร้าง subagent หลายตัวไปค้นข้อมูลพร้อมกัน ผลที่รายงานไว้มีหลายจุดที่น่าสนใจ
- ระบบหลาย Agent (Claude Opus 4 เป็นหัวหน้า และ Claude Sonnet 4 เป็น subagent) ทำคะแนนบน eval งานค้นคว้าภายในของบริษัทสูงกว่า Claude Opus 4 ตัวเดียว 90.2%
- แต่ใช้ token ประมาณ 15 เท่าของการแชตทั่วไป
- การรัน subagent และ tool แบบขนานช่วยลดเวลาค้นคว้าของคำถามซับซ้อนได้สูงสุดประมาณ 90%
- เวอร์ชันแรกๆ เคยสร้าง subagent ถึง 50 ตัวสำหรับคำถามง่ายๆ ทีมจึงต้องเขียนกฎให้ปรับจำนวน Agent ตามความยากของงาน
ข้อสรุปสำคัญคือ Multi-Agent ช่วยได้มากเมื่องาน "กว้าง" และแบ่งทำขนานได้ แต่แลกมาด้วยต้นทุนที่สูงขึ้นมาก
หัวใจของการมอบหมายงาน: Brief ที่ดี
Anthropic พบว่าคำสั่งที่คลุมเครือทำให้ subagent ทำงานซ้ำกันหรือทิ้งช่องว่าง Brief สำหรับ Agent ลูกทีมจึงควรมี 4 อย่าง
- เป้าหมาย ที่ชัดเจนของงานย่อยนั้น
- รูปแบบผลลัพธ์ ที่ต้องส่งกลับ เช่น ตารางราคา 5 คอลัมน์
- คำแนะนำเรื่องเครื่องมือและแหล่งข้อมูล ที่ควรใช้
- ขอบเขตงาน ว่าอะไรไม่ต้องทำ
กลับมาที่รายงานคู่แข่งสกินแคร์ หัวหน้าอาจแบ่ง subagent ละหนึ่งแบรนด์ แต่ละตัวได้ brief ว่า "เก็บราคาสินค้าขายดี 3 ตัว โปรโมชันเดือนนี้ และประเด็นที่ลูกค้าพูดถึงบ่อย ส่งกลับเป็นตาราง ห้ามวิเคราะห์ภาพรวม" จากนั้นมี Agent อีกตัวรวมเป็นรายงาน และอีกตัวตรวจว่าทุกตัวเลขมีแหล่งอ้างอิง
เมื่อไหร่ที่ Agent ตัวเดียวดีกว่า
Anthropic ระบุว่าแบบหลาย Agent ไม่เหมาะกับงานที่ทุกตัวต้องใช้บริบทเดียวกัน หรืองานที่ขั้นตอนพึ่งพากันมาก และงานเขียนโค้ดส่วนใหญ่ก็แบ่งขนานได้น้อยกว่างานค้นคว้า งานวิจัย Why Do Multi-Agent LLM Systems Fail? (Cemri และคณะ, 2025) ยังตั้งข้อสังเกตว่าประสิทธิภาพที่ได้เพิ่มบน benchmark ยอดนิยมมักน้อยมาก ดังนั้นควรเริ่มจาก Agent ตัวเดียวก่อน แล้วค่อยแยกเมื่อเจอคอขวดจริง
ข้อควรระวัง
- ค่าใช้จ่าย: token ที่เพิ่มหลายเท่าต้องคุ้มกับคุณค่าของงาน ดูวิธีคุมต้นทุนใน ลดต้นทุนและความช้าของ AI Agent
- ข้อมูลหล่นระหว่างทาง: Agent หนึ่งอาจไม่ส่งข้อมูลสำคัญให้อีกตัว หรือเพิกเฉยต่อผลของเพื่อน
- Debug ยากขึ้น: ต้องเก็บ log ของทุกตัว ไม่อย่างนั้นจะไม่รู้ว่าพังที่ตรงไหน อ่านต่อใน Agent พังเพราะอะไร
เพิ่ม Agent ไม่ได้แปลว่าเพิ่มความฉลาด มันแปลว่าเพิ่มงานบริหารทีม
ทำอะไรต่อ
- สร้าง Agent ตัวเดียวให้ทำงานได้ดีก่อน และจดว่าติดตรงไหน
- ถ้าติดเพราะบริบทยาวเกินหรืองานกว้างเกิน ค่อยแยกงานย่อยที่ทำขนานได้
- เขียน brief ของแต่ละ Agent ครบ 4 องค์ประกอบ
- เพิ่ม Agent ตรวจสอบปิดท้าย ก่อนส่งผลให้คนใช้
- วัดผลเทียบกับแบบ Agent ตัวเดียวทั้งคุณภาพและค่าใช้จ่าย
อยากลองต่อ workflow หลาย Agent ด้วยมือตัวเอง ดูคอร์ส สร้าง AI Automation Agent ด้วย Make และ n8n และถ้าสนใจงานที่ใช้ทักษะออกแบบระบบ AI แบบนี้ ลองค้นตำแหน่งที่เปิดรับใน Plants.work Jobs