อุตสาหกรรม EV ในไทย: โอกาสงานที่กำลังเปิดกว้าง

มาตรการ EV 3.5 หมายถึงอะไรสำหรับคนทำงาน 6 กลุ่มตำแหน่งในอุตสาหกรรม EV ทักษะที่ควรเตรียมแยกตามพื้นฐาน และขั้นตอนเริ่มย้ายสาย

เดินผ่านห้างหรือปั๊มน้ำมันวันนี้ คุณน่าจะเห็นตู้ชาร์จรถไฟฟ้าและโชว์รูมแบรนด์ EV ที่ไม่เคยมีเมื่อไม่กี่ปีก่อน เบื้องหลังภาพนั้นคืออุตสาหกรรมที่กำลังปรับตัวทั้งห่วงโซ่ ตั้งแต่โรงงานประกอบ แบตเตอรี่ ซอฟต์แวร์ ไปจนถึงงานขายและบริการ คำถามสำหรับคนทำงานคือ คุณจะเข้าไปอยู่ตรงไหนของห่วงโซ่นี้ได้บ้าง

อุตสาหกรรม EV ในไทยตอนนี้เป็นยังไง

ตามบทความของ ASEAN Briefing มาตรการ EV 3.5 ของไทยครอบคลุมปี 2024 ถึง 2027 ลดอัตราภาษีสรรพสามิตรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ที่เข้าเงื่อนไขเหลือ 2% และกำหนดให้ผู้ที่ได้สิทธิ์ลดอากรนำเข้าต้องผลิตในประเทศ โดยตั้งแต่ปี 2026 ต้องประกอบในไทย 2 คันต่อการนำเข้า 1 คัน และเพิ่มเป็น 3 ต่อ 1 ในปี 2027 บทความเดียวกันระบุว่ามีการสนับสนุนผู้ผลิตแบตเตอรี่ผ่านกองทุนเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้วย

ความหมายสำหรับตลาดงานคือ เมื่อมีการผลิตในประเทศมากขึ้น ก็ต้องการคนทั้งในโรงงาน ซัพพลายเชน และบริการหลังการขาย ไม่ใช่แค่นักออกแบบรถ

6 กลุ่มตำแหน่งงานที่น่าจับตา

Battery Engineer

ดูแลการออกแบบ ทดสอบ และควบคุมคุณภาพแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน เหมาะกับคนจบวิศวกรรมไฟฟ้า เคมี หรือวัสดุ คนที่มีประสบการณ์ด้าน quality control ในโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ก็มีพื้นฐานที่ต่อยอดได้

EV Charging Infrastructure Specialist

วางแผนตำแหน่งสถานีชาร์จ ติดตั้ง และบำรุงรักษา ช่างไฟฟ้าและวิศวกรระบบไฟฟ้าที่เข้าใจมาตรฐานความปลอดภัยสามารถขยับมาสายนี้ได้

Embedded Software Engineer

เขียนซอฟต์แวร์ควบคุมระบบในรถ เช่น Battery Management System (BMS) และระบบช่วยขับ ADAS ต้องเข้าใจภาษา C/C++ และการทำงานกับฮาร์ดแวร์

EV Sales Consultant

ไม่ใช่แค่ขายรถ แต่ต้องอธิบายเรื่องระยะทางต่อการชาร์จ วิธีชาร์จที่บ้าน และต้นทุนรวมตลอดการใช้งาน (TCO) ให้ลูกค้าเข้าใจและตัดสินใจได้ งานขายสายนี้จึงต้องมีทั้งทักษะสื่อสารและความรู้เทคนิคพอสมควร

Sustainability Analyst

ช่วยบริษัทวัด carbon footprint และจัดทำรายงาน ESG ซึ่งเกี่ยวข้องกับทั้งผู้ผลิตรถ ซัพพลายเออร์ชิ้นส่วน และลูกค้าองค์กรที่เปลี่ยนมาใช้รถไฟฟ้า

EV Data Analyst

วิเคราะห์ข้อมูลจากรถและสถานีชาร์จ เพื่อวางแผนโครงข่าย ปรับราคา และพัฒนาบริการ เหมาะกับคนที่ใช้ SQL และเครื่องมือ BI ได้อยู่แล้ว

อุตสาหกรรม EV ไม่ได้ต้องการแค่วิศวกร แต่ต้องการคนทุกสาย ตั้งแต่ marketing ไปจนถึง supply chain

ทักษะที่ควรเตรียมแยกตามพื้นฐาน

• สายวิศวกรรม: Power Electronics, Battery Management Systems, มาตรฐานความปลอดภัยระบบไฟฟ้าแรงดันสูง
• สาย IT: Embedded systems, IoT, connected vehicle platforms
• สาย Data: fleet analytics, การวิเคราะห์การใช้งานสถานีชาร์จ
• สาย Operations และ Supply Chain: การจัดหาชิ้นส่วน การจัดการสต็อกแบตเตอรี่ และโลจิสติกส์ของสินค้าที่ต้องขนส่งอย่างระมัดระวัง
• สาย Business: ความเข้าใจ EV ecosystem, ESG reporting, การขายแบบที่ปรึกษา

ตัวอย่างเส้นทางย้ายสาย

สมมติคุณเป็นช่างเทคนิคในโรงงานชิ้นส่วนรถยนต์สันดาป ทักษะที่มีอยู่แล้ว เช่น การอ่านแบบ งานควบคุมคุณภาพ และความปลอดภัยในโรงงาน ยังใช้ได้ สิ่งที่ต้องเติมคือความรู้ระบบไฟฟ้าแรงดันสูงและแบตเตอรี่ การเรียนคอร์สพื้นฐานแล้วขอเข้าร่วมโครงการที่เกี่ยวกับ EV ในบริษัทเดิมเป็นทางที่ความเสี่ยงต่ำกว่าการลาออกไปเริ่มใหม่

ข้อควรระวัง

• นโยบายและมาตรการสนับสนุนอาจเปลี่ยนตามสถานการณ์ตลาด ควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานรัฐเป็นระยะ
• ตลาดรถไฟฟ้ายังมีการแข่งขันและการปรับตัว บางบริษัทอาจปรับแผนการผลิต ควรศึกษาฐานะของบริษัทก่อนตอบรับงาน
• อย่าเลือกสายงานจากกระแสอย่างเดียว ดูว่าทักษะเดิมของคุณต่อยอดได้แค่ไหน

เริ่มต้นเข้าสู่อุตสาหกรรม EV

1. เลือก 1 กลุ่มตำแหน่งจากข้างบนที่ใกล้กับพื้นฐานของคุณ
2. อ่านประกาศงานจริงใน ประกาศงานบน Plants.work แล้วจดทักษะที่ถูกขอบ่อย
3. ใช้ AI Career Assistant ช่วยวิเคราะห์ช่องว่างระหว่างทักษะที่มีกับที่ต้องการ
4. เติมทักษะที่ขาดจาก คอร์สเรียนจากพาร์ทเนอร์ และอ่านภาพรวมเพิ่มที่ หางานในอุตสาหกรรมที่กำลังโต

อุตสาหกรรมนี้ยังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน คนที่เริ่มเตรียมทักษะตอนนี้จะมีเวลาสะสมประสบการณ์ และพร้อมเมื่อโอกาสที่ตรงกับคุณเปิดขึ้น