ต่อรองเงินเดือนยังไงให้ได้ตามที่ต้องการ พร้อมสคริปต์ใช้ได้จริง
วิธีต่อรองเงินเดือนแบบสุภาพและได้ผล ตั้งแต่หา range ตลาด ตั้งตัวเลข ไปจนถึงสคริปต์ตอบ HR และสิ่งที่ควรทำเมื่อถูกปฏิเสธ
HR โทรมาแจ้งข่าวดีว่าคุณผ่านสัมภาษณ์ แล้วตามด้วยตัวเลขเงินเดือนที่ต่ำกว่าที่หวังไว้นิดหน่อย คุณรีบตอบว่า “ได้ครับ” เพราะกลัวว่าถ้าต่อรองแล้ว offer จะหายไป หลายคนเจอสถานการณ์นี้และมานึกเสียดายทีหลัง ความจริงคือการต่อรองอย่างสุภาพเป็นเรื่องปกติในการจ้างงาน และ HR หลายแห่งก็เผื่อช่องไว้ให้คุยอยู่แล้ว โดยเฉพาะตำแหน่งระดับกลางขึ้นไป
เงินเดือนเริ่มต้นสำคัญกว่าที่คิด เพราะการขึ้นเงินเดือนประจำปีมักคิดเป็นเปอร์เซ็นต์จากฐานเดิม ฐานที่ต่างกันเล็กน้อยวันนี้จึงสะสมเป็นส่วนต่างที่ใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ตลอดหลายปีของการทำงาน
การต่อรองเงินเดือนคืออะไร (และไม่ใช่อะไร)
การต่อรองคือการคุยหาตัวเลขและเงื่อนไขที่ทั้งสองฝ่ายรับได้ โดยใช้ข้อมูลตลาดและคุณค่าที่คุณนำมาให้เป็นเหตุผล มันไม่ใช่การขู่ ไม่ใช่การเรียกร้องตามความต้องการส่วนตัว และไม่ใช่เกมที่ต้องมีคนแพ้ เป้าหมายคือให้คุณเริ่มงานใหม่ด้วยความรู้สึกว่าได้รับค่าตอบแทนที่ยุติธรรม และให้บริษัทรู้สึกว่าจ้างคนที่เป็นมืออาชีพ
เตรียมข้อมูลก่อนเข้าห้องคุย
หา range ตลาดของตำแหน่งนี้
- ดูประกาศงานตำแหน่งใกล้เคียงบน Plants.work Jobs บางประกาศระบุช่วงเงินเดือนไว้
- ดูรายงานสำรวจเงินเดือนของบริษัทจัดหางานที่เผยแพร่ทุกปี และเว็บอย่าง Glassdoor หรือ Levels.fyi สำหรับสาย tech
- ถามคนในวงการเดียวกัน หลายคนยินดีแชร์ช่วงกว้างๆ ถ้าคุณถามอย่างให้เกียรติ
กำหนดตัวเลข 3 ระดับ
ตัวเลขเป้าหมาย (ที่อยากได้จริง) ตัวเลขที่พอใจ และตัวเลขขั้นต่ำที่ต่ำกว่านี้คุณจะไม่รับ การรู้ตัวเลขขั้นต่ำของตัวเองช่วยให้ไม่ตัดสินใจตามอารมณ์ตอนถูกกดดัน
เตรียมหลักฐานคุณค่า 2 ถึง 3 ข้อ
ผลงานที่วัดได้ เช่น ลดเวลาปิดงบจาก 10 วันเหลือ 6 วัน หรือดูแลลูกค้า key account กี่ราย ทักษะที่ตำแหน่งนี้ต้องการและหายาก ใบรับรองหรือโปรเจกต์ที่เกี่ยวข้อง
5 เทคนิคที่ใช้ได้จริง
1. ถาม budget ก่อนบอกตัวเลข
ถ้า HR ถามว่าคาดหวังเท่าไหร่ ลองถามกลับอย่างสุภาพว่า “ไม่ทราบว่าช่วง budget ของตำแหน่งนี้อยู่ประมาณเท่าไหร่ครับ” ถ้าถูกขอให้ตอบก่อน ให้ตอบเป็นช่วงที่อิงข้อมูลตลาด
2. บอกเป็นช่วง โดยให้ขอบล่างคือตัวเลขที่พอใจ
เช่น “ประมาณ 45,000 ถึง 52,000 บาท ขึ้นอยู่กับสวัสดิการโดยรวม” บริษัทมักเสนอใกล้ขอบล่าง จึงอย่าตั้งขอบล่างต่ำกว่าที่คุณรับได้จริง
3. ให้ผลงานเป็นเหตุผล ไม่ใช่ภาระส่วนตัว
หลีกเลี่ยง “ผ่อนบ้านอยู่” แล้วพูดว่า “จากประสบการณ์ 5 ปีในงาน X และผลงานที่ทำให้ยอด Y เพิ่มขึ้น ผมคิดว่าช่วงนี้สอดคล้องกับขอบเขตงานครับ”
4. ต่อรองทั้งแพ็กเกจ ไม่ใช่แค่ฐานเงินเดือน
ถ้าฐานเงินเดือนตันจริง ลองคุยเรื่องวัน WFH งบอบรม วันลา signing bonus หรือขอทบทวนเงินเดือนเมื่อผ่านทดลองงาน อ่านต่อได้ที่ ต่อรอง Offer ที่ไม่ใช่แค่เงินเดือน
5. ซ้อมพูดออกเสียง
ซ้อมกับเพื่อนหรือ Mentor บน Plants.work แล้วอัดเสียงตัวเองฟัง จะเห็นว่าตรงไหนพูดเร็ว ลังเล หรือขอโทษมากเกินไป
สคริปต์ตัวอย่าง
ตอบรับ offer แบบขอคุยต่อ: “ขอบคุณมากครับ ผมสนใจตำแหน่งนี้และอยากร่วมงานกับทีม จากขอบเขตงานและข้อมูลตลาดที่ผมศึกษามา ผมหวังว่าจะอยู่ในช่วง [X ถึง Y] ไม่ทราบว่ามีความยืดหยุ่นตรงนี้ไหมครับ”
เมื่อ HR บอกว่าเต็ม budget แล้ว: “เข้าใจครับ ถ้าฐานเงินเดือนปรับไม่ได้ เป็นไปได้ไหมที่จะทบทวนหลังผ่านทดลองงาน หรือปรับเรื่องงบอบรมแทนครับ”
การต่อรองเงินเดือนไม่ใช่ความโลภ แต่คือการรู้คุณค่าของตัวเองและพูดถึงมันอย่างมืออาชีพ
ความผิดพลาดที่พบบ่อย
- ตอบรับทันทีโดยไม่ขอเวลาคิด ทั้งที่ขอ 1 ถึง 2 วันเป็นเรื่องปกติ
- โกหกว่ามี offer อื่นที่สูงกว่า ถ้าถูกถามรายละเอียดจะเสียความน่าเชื่อถือ
- ต่อรองหลายรอบไม่จบ ควรรวบทุกเรื่องที่อยากขอไว้ในการคุยครั้งเดียว
- ต่อรองทางแชตสั้นๆ เรื่องสำคัญควรคุยทางโทรศัพท์หรือวิดีโอ แล้วสรุปทางอีเมล
ถ้าถูกปฏิเสธ
อย่าน้อยใจ ถามต่อว่า “มีเป้าหมายอะไรที่ผมควรทำให้ได้ เพื่อให้มีโอกาสปรับเงินเดือนในรอบถัดไปครับ” แล้วขอให้ระบุไว้ในอีเมลสรุป จากนั้นค่อยตัดสินใจว่า offer นี้คุ้มกับโอกาสเรียนรู้หรือไม่
เริ่มต้นยังไง
- หา range ตลาดจากอย่างน้อย 3 แหล่ง
- เขียนตัวเลขเป้าหมาย ตัวเลขที่พอใจ และขั้นต่ำ
- เตรียมหลักฐานคุณค่า 2 ถึง 3 ข้อเป็นประโยคสั้นๆ
- ซ้อมสคริปต์ออกเสียงอย่างน้อย 3 รอบ
- หลังคุยจบ ส่งอีเมลสรุปสิ่งที่ตกลงกันทุกครั้ง
อยากฝึกเพิ่ม ลองคอร์ส เทคนิคการต่อรองเงินเดือนสำหรับเด็กจบใหม่ และ เทคนิคชั้นเชิงการเจรจาต่อรองแบบ Win-Win ใน Plants.work Learn หรือซ้อมตอบคำถามเรื่องเงินเดือนกับ Interview Lab ก่อนวันจริง