หางานครั้งแรก: คู่มือ 6 ขั้นตอนสำหรับนักศึกษาจบใหม่ในไทย

คู่มือหางานแรกสำหรับเด็กจบใหม่ ตั้งแต่สำรวจตัวเอง เขียน resume ทั้งที่ยังไม่มีประสบการณ์ เตรียมสัมภาษณ์ ต่อรองเงินเดือน ไปจนถึงรับมือกับการถูกปฏิเสธ

วันรับปริญญาผ่านไป รูปถ่ายถูกโพสต์ครบแล้ว แล้วคำถามจากญาติก็ตามมา ได้งานหรือยัง? ถ้าคุณยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าอยากทำงานอะไร ไม่ต้องตกใจ คนจบใหม่จำนวนมากเริ่มจากจุดเดียวกัน ความต่างอยู่ที่ว่าใครมีแผนเป็นขั้นเป็นตอนมากกว่า คู่มือนี้แบ่งการหางานแรกเป็น 6 ขั้นที่ทำตามได้จริง

ขั้นที่ 1: รู้จักตัวเองก่อนรู้จักงาน

ใช้เวลา 1 ถึง 2 วันตอบคำถามเหล่านี้ลงกระดาษ:

• งานแบบไหนที่ทำแล้วลืมเวลา? เช่น วิเคราะห์ตัวเลข คุยกับคน ออกแบบ หรือจัดระบบ
• คนรอบตัวมักขอให้คุณช่วยเรื่องอะไร? นั่นมักเป็นจุดแข็งที่คุณมองข้าม
• อุตสาหกรรมไหนที่สนใจ? Tech, การเงิน, ค้าปลีก, การศึกษา หรือสุขภาพ
• เงื่อนไขที่ยอมไม่ได้คืออะไร? เช่น ทำงานในกรุงเทพ ต่างจังหวัด หรือ remote

ถ้ายังตอบไม่ออก ลองทำ career quiz หรือคุยกับ AI Career Assistant เพื่อให้ช่วยจัดความคิดและเสนอสายงานที่น่าลอง

ขั้นที่ 2: เขียน Resume ทั้งที่ยังไม่มีประสบการณ์ทำงาน

ไม่มีงานประจำไม่ได้แปลว่าไม่มีอะไรจะเขียน สิ่งที่ใส่ได้:

• ฝึกงาน: แม้ไม่กี่เดือนก็มีค่า บอกว่าทำอะไรและได้ผลลัพธ์อะไร
• โปรเจกต์มหาวิทยาลัย: senior project หรืองานกลุ่มที่แก้โจทย์จริง
• กิจกรรม: ชมรม การแข่งขัน งานอาสา โดยเฉพาะบทบาทที่ต้องรับผิดชอบ
• งานพิเศษหรือ freelance: ขายของออนไลน์ สอนพิเศษ ทำกราฟิก ล้วนแสดงทักษะ
• คอร์สและ certificate: ที่เกี่ยวกับตำแหน่ง ดูคอร์สได้ที่ Plants.work Learn

เคล็ดลับคือเขียนเป็นผลลัพธ์ เช่น แทนที่จะเขียนว่า เป็นเหรัญญิกชมรม ให้เขียนว่า ดูแลงบประมาณกิจกรรมทั้งปีและทำรายงานการใช้เงินให้คณะทุกเดือน อ่านเพิ่มที่ เขียน Resume เมื่อยังไม่มีประสบการณ์ หรือใช้ Resume Lab ช่วยปรับ

ขั้นที่ 3: สมัครหลายช่องทางพร้อมกัน

• เว็บหางาน: ค้นตำแหน่งระดับ entry level บน ค้นหางานบน Plants.work และตั้งค่าแจ้งเตือนตามสายที่สนใจ
• LinkedIn: ทำ profile ให้ครบ แล้วเริ่มติดตามบริษัทและคนในสายงาน
• รุ่นพี่และอาจารย์: ถามตรงๆ ว่ามีทีมไหนกำลังรับคนบ้าง หลายตำแหน่งได้มาจากการแนะนำ
• งาน job fair และกลุ่มออนไลน์ตามสายอาชีพ: ได้ทั้งตำแหน่งงานและข้อมูลว่าแต่ละบริษัทต้องการอะไร

อยากเริ่มสร้าง connection อ่าน Networking สำหรับเด็กจบใหม่

ขั้นที่ 4: เตรียมสัมภาษณ์ให้พร้อม

คำถามที่จบใหม่เจอบ่อยและวิธีคิด:

1. ทำไมสนใจตำแหน่งนี้? ตอบให้เห็นว่าคุณอ่านเรื่องบริษัทมาแล้ว และตำแหน่งนี้เชื่อมกับสิ่งที่อยากพัฒนาอย่างไร
2. จุดแข็งของคุณคืออะไร? เลือกหนึ่งข้อแล้วยกตัวอย่างจริงจากโปรเจกต์หรือกิจกรรม
3. ทำไมเราควรรับคุณ? พูดถึงสิ่งที่คุณช่วยทีมได้ ไม่ใช่แค่ อยากได้ประสบการณ์

ซ้อมตอบออกเสียงด้วย Interview Lab หรือนัดคุยกับ mentor บน Plants.work ที่ทำงานในสายที่คุณสนใจ

ขั้นที่ 5: ต่อรองเงินเดือนอย่างมีข้อมูล

จบใหม่ก็ต่อรองได้ ถ้าทำอย่างสุภาพและมีเหตุผล:

• หาข้อมูลช่วงเงินเดือนของตำแหน่งจากประกาศงานหลายแหล่งและถามรุ่นพี่ในสายเดียวกัน
• บอกเป็นช่วงตัวเลขพร้อมเหตุผล เช่น ทักษะหรือ certificate ที่ตรงกับงาน
• ถ้าเงินเดือนขยับไม่ได้ ลองคุยเรื่องอื่น เช่น งบอบรม วัน WFH หรือการทบทวนเงินเดือนหลังผ่านโปร

ดูตัวอย่างประโยคเพิ่มได้ที่ คำถามเรื่องเงินเดือนในการสัมภาษณ์

ขั้นที่ 6: รับมือกับการถูกปฏิเสธ

การหางานแรกมักต้องสมัครหลายที่และถูกปฏิเสธหลายครั้ง นี่เป็นเรื่องปกติ ไม่ใช่คำตัดสินคุณค่าของคุณ ทำตารางติดตามการสมัคร จดว่าตกรอบไหน แล้วปรับทีละจุด ถ้าตกรอบ resume บ่อยให้แก้ resume ถ้าตกรอบสัมภาษณ์บ่อยให้ซ้อมสัมภาษณ์เพิ่ม

งานแรกไม่จำเป็นต้องเป็นงานในฝัน แค่เป็นงานที่ทำให้คุณได้เรียนรู้และเติบโตก็พอ

เริ่มสัปดาห์นี้ทำอะไรได้บ้าง

1. ตอบคำถามในขั้นที่ 1 แล้วเลือกสายงานเป้าหมาย 1 ถึง 2 สาย
2. เขียน resume เวอร์ชันแรกให้เสร็จ
3. สมัครงานที่ตรงเป้าหมายอย่างน้อยวันละ 1 ถึง 2 ตำแหน่ง
4. ซ้อมตอบคำถามสัมภาษณ์ 3 ข้อข้างบนจนพูดได้คล่อง

อยากได้แผนละเอียดแบบรายสัปดาห์ อ่านต่อที่ แผนหางานแรก 8 สัปดาห์ แล้วเริ่มก้าวแรกของเส้นทางอาชีพไปด้วยกันที่ Plants.work